Mimarlık sözlüğü
Pafta, föy, vaziyet planı, kesit, aks, kot, ölçek, render, aksonometri ve jüri: mimarlık öğrencilerinin en sık karşılaştığı terimlerin kısa ve net tanımları.
- Aks
- Taşıyıcı sistemin yerleşimini tanımlayan, planda harf ve rakamlarla numaralandırılan referans çizgileridir. Kolonlar ve perdeler aks kesişimlerine göre konumlanır; ölçü zincirleri de akslardan verilir.
- Aksonometri
- Bir yapının üç boyutunun tek bir çizimde, perspektif kaçışı olmadan paralel çizgilerle gösterildiği çizim türüdür. Patlatılmış (exploded) aksonometri, katmanları birbirinden ayırarak yapının nasıl birleştiğini anlatır. Diyagram ve analiz
- Ara jüri
- Dönem ortasında projenin gelişimini değerlendirmek için yapılan jüridir. Genellikle konsept, kütle ve ilk plan kararları tartışılır; finalden önce yön değiştirmek için en önemli geri bildirim anıdır.
- Brief (föy)
- Ödevin konusunu, programını, arsa bilgisini, istenen çizimleri, ölçekleri ve teslim tarihini tanımlayan belgedir. Bir ödevin doğru okunması föyün dikkatle analiz edilmesiyle başlar.
- Cephe (görünüş)
- Yapının bir yüzünün, kesilmeden ve perspektifsiz olarak dikey düzlemde gösterildiği çizimdir. Pencere boşlukları, malzeme ve cephe ritmi görünüşte okunur. Plan, kesit, görünüş
- Çizgi kalınlığı hiyerarşisi
- Teknik çizimde kesilen elemanların kalın, görünen elemanların ince, gizli elemanların kesikli çizilmesi kuralıdır. Doğru hiyerarşi, bir planın ilk bakışta okunmasını sağlar.
- Dinamik blok
- AutoCAD'de ölçüsü ve görünümü değiştirilebilen bloktur. Parametreler (genişlik, derinlik, yükseklik) ve eylemler (esnetme, görünürlük) sayesinde tek bir blok farklı ölçülere uyar; görünürlük durumlarıyla plan, görünüş ve kesit aynı blokta saklanabilir. Sabit bloklarda her ölçü ve görünüm için ayrı çizim gerekir. Dinamik tefriş blokları
- Diyagram
- Bir tasarım kararını ya da analizi (güneş, rüzgâr, sirkülasyon, fonksiyon) sadeleştirilmiş grafik bir dille anlatan çizimdir. İyi bir diyagram jüride 'bu kütle neden böyle?' sorusunu cevaplar. Diyagram ve analiz
- Eskiz
- Fikir aşamasında elle, hızlı ve ölçeksiz çizilen taslaktır. Eskizler tasarım sürecini belgelediği için jüride sonuç kadar değerli kabul edilebilir.
- Kesit
- Yapının hayali bir düzlemle dikey olarak kesilip iç düzeninin, kat yüksekliklerinin, merdivenlerin ve döşeme katmanlarının gösterildiği çizimdir. Planda kesit hattı A-A, B-B gibi harflerle işaretlenir. Plan, kesit, görünüş
- Konsept
- Projenin tüm tasarım kararlarını yönlendiren ana fikirdir. Güçlü bir konsept plan organizasyonunda, kütlede ve cephe dilinde tutarlı biçimde okunur.
- Kot
- Bir noktanın referans seviyeye (genellikle ±0.00 giriş kotu) göre yüksekliğidir. Planlarda döşeme kotları, kesitlerde kat ve çatı kotları belirtilir.
- Lejant
- Çizimde kullanılan sembollerin, taramaların ve renklerin ne anlama geldiğini açıklayan bilgi kutusudur.
- Maket ölçeği
- Fiziksel maketin gerçek yapıya oranıdır. 1/500 ve 1/200 genellikle kütle ve yerleşimi, 1/100 ve 1/50 ise mekânı ve cephe detayını anlatmak için kullanılır. Maket rehberliği
- Ölçek
- Çizimdeki bir uzunluğun gerçekteki karşılığına oranıdır. 1/100 ölçekte çizimdeki 1 cm gerçekte 1 metreye karşılık gelir; detaylar 1/20, 1/10 veya 1/5 ölçekte çizilir.
- Pafta
- Çizimlerin, renderların, diyagramların ve açıklama metinlerinin bir grid düzeninde yerleştirildiği, genellikle A0 veya A1 boyutlu sunum sayfasıdır. Sunum paftası
- Plan
- Yapının yaklaşık 1,20 m yükseklikten yatay olarak kesilip yukarıdan bakıldığında görülen çizimidir. Duvarlar, kapı-pencere açıklıkları, mekân adları ve ölçüler planda gösterilir. Plan, kesit, görünüş
- Portfolyo
- Bir öğrencinin ya da mimarın seçilmiş projelerini tutarlı bir grafik dille sunan dosyasıdır. Staj, iş ve yüksek lisans başvurularında ilk değerlendirme portfolyo üzerinden yapılır. Portfolyo hazırlama
- Render
- Bir 3D modelden ışık, malzeme ve kamera tanımlanarak üretilen fotogerçekçi görseldir. Lumion, V-Ray, Enscape ve Corona en yaygın render programlarıdır. Render ve 3D modelleme
- Sistem detayı
- Duvar, döşeme, çatı ve temel birleşimlerinin 1/20–1/5 ölçeklerde, her katmanın malzemesi ve kalınlığıyla çizildiği teknik çizimdir. Yalıtım sürekliliği ve ısı köprüleri detayda kontrol edilir. Sistem detayı
- Stüdyo (proje dersi)
- Mimarlık eğitiminin merkezindeki, dönem boyunca bir tasarım problemi üzerinde çalışılan ve kritiklerle ilerleyen derstir. Ön jüri, ara jüri ve final jürisiyle değerlendirilir.
- Tarama
- Kesilen malzemeyi (beton, tuğla, yalıtım, toprak) belirtmek için çizimde kullanılan standart desenlerdir.
- Tefriş
- Bir mekânın mobilya, donatı ve beyaz eşyayla döşenmesi; çizimde ise mobilyaların plan, görünüş ve kesitte gösterilmesidir. Tefrişli plan dolaşımın, ergonominin ve mekân kullanımının okunmasını sağlar; mobilyalar gerçek ölçüleriyle, ince çizgiyle çizilir. Tefriş blok paketleri
- Temel tasarım
- Mimarlık ve iç mimarlık birinci sınıfında; küp, soyutlama, saydamlık, ritim ve doluluk-boşluk gibi kavramlarla biçim ve kompozisyon düşüncesini öğreten derstir. Temel tasarım ödevleri
- Vaziyet planı
- Yapının arsa içindeki konumunu; çevre yapılar, yollar, girişler, peyzaj, kuzey yönü ve kotlarla birlikte gösteren plandır. Genellikle 1/500 veya 1/200 ölçekte çizilir. Plan, kesit, görünüş
Teslim tarihin yaklaşıyorsa bugün başlayalım.
Paketini seç, ödevini anlat ve dosyalarını yükle. Önce bir soru sormak istersen WhatsApp'tan yazabilirsin.