Sistem Detayı Nasıl Çizilir? Duvar, Döşeme ve Çatı (1/20–1/5)

Sistem detayı, bir binanın kabuğunun nasıl yapılacağını gösteren büyük ölçekli kesit çizimidir: taşıyıcı, ısı ve su yalıtımı ve kaplama katmanlarının duvarda, döşemede ve çatıda nasıl dizildiğini ve birleşimlerde nasıl birbirine bağlandığını gösterir. Çoğunlukla iki parçadan oluşur: yapının temelden çatıya bir dilimini 1/20 ölçekte gösteren sistem kesiti ve bu kesitteki kritik birleşimleri 1/10, 1/5 hatta 1/2 ölçekte büyüten nokta detayları.

Bu rehberde ölçeklerin farkını, sekiz adımlık çizim yöntemini, duvar, döşeme ve çatıdaki tipik katman dizilimlerini nedenleriyle, ısı köprüsünü ve teslim öncesi kontrol listesini bulacaksın. Kot, aks, tarama ve lejant gibi temel terimlerin kısa tanımlarına mimarlık sözlüğünden bakabilirsin.

Öne çıkanlar

• Sistem kesiti 1/20'de yapının temelden çatıya bir dilimini gösterir; nokta detayları (1/10–1/5, gerekirse 1/2–1/1) parapet, denizlik ve döşeme–duvar gibi birleşimleri büyütür.
• Her katmanın bir görevi vardır ve sıra bu görevlerden çıkar: taşıyıcı yükü taşır, ısı yalıtımı ısıyı, su yalıtımı suyu, buhar kesici su buharını tutar, koruma tabakası su yalıtımını korur.
• En önemli kontrol yalıtımın sürekliliğidir. Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği (madde 7), mimari uygulama projesindeki sistem detaylarının çatı–duvar, duvar–pencere, duvar–taban ve taban–döşeme–duvar birleşimlerini ısı yalıtımında süreklilik sağlayacak şekilde içermesini ister.
• Yalıtım kalınlığını ezbere yazma: kalınlık TS 825'e göre yapılan hesapla belirlenir ve binanın bulunduğu bölgeye göre değişir. Ödevde föyün verdiği değeri kullan.

Sistem detayı nedir, 1/50 kesitten farkı ne?

Sistem detayı, binanın nasıl yapılacağını gösterir; 1/100 ya da 1/50 kesit ise mekânların yüksekliklerini ve birbirleriyle ilişkisini. 1/50 kesitte duvarın katmanları ve döşemenin kalınlığı bellidir, ama birleşimlerin çözümü okunmaz: yalıtımın döşeme alnından nasıl geçtiği, su yalıtımının parapete nasıl döndüğü, denizliğin suyu cepheden nasıl uzaklaştırdığı. Sistem kesiti tam olarak bu soruları cevaplar.

Bu çizimle genellikle uygulama projesi, yapı bilgisi, malzeme ve teknoloji ya da konstrüksiyon derslerinde karşılaşırsın. İki dersin içeriği ölçek sırasını iyi özetliyor. Eskişehir Teknik Üniversitesi'nin MİM343 Uygulama Projesi dersi önce 1/100 ve 1/50 plan, kesit ve görünüşleri, ardından 1/20 ve 1/10 ölçekte sistem detaylarını, son haftalarda da 1/5, 1/2 ve 1/1 ölçekte nokta detaylarını işler (ESTÜ, MİM343 ders tanıtımı, erişim: 20 Ekim 2026). Marmara Üniversitesi'nin Malzeme ve Teknoloji IV (MIM 306) izlencesinde ise merdivenden geçen 1/20 sistem detayının yanında çatı–dış duvar, dış duvar–kapı ve pencere ile dış duvar–zemin kat döşemesi–bodrum kat duvarı birleşimlerinin 1/5 nokta detayları yer alır (Marmara Üniversitesi, MIM 306 ders izlencesi, erişim: 20 Ekim 2026).

Bu birleşimler gerçek projelerde de istenir. Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği'nin 7. maddesine göre mimari uygulama projesi ve sistem detayları, ısı yalıtım projesindeki malzemeler ve nokta detaylarıyla bütünlük sağlamalı; ısı yalıtımında sürekliliği sağlayacak şekilde çatı–duvar, duvar–pencere, duvar–taban ve taban–döşeme–duvar birleşim detaylarını içermelidir. 24 Haziran 2025 tarihli ve 32936 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle 7. maddenin ikinci fıkrasına eklenen (d) bendine göre de mimari detay proje ile ısı yalıtım raporu uyumlu olmalıdır (Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği, Mevzuat Bilgi Sistemi, erişim: 20 Ekim 2026).

Eski ders notlarında "Binalarda Isı Yalıtımı Yönetmeliği" adına rastlayabilirsin. 9 Ekim 2008 tarihli bu yönetmelik, Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği'nin 28. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır (aynı kaynak).

1/50, 1/20, 1/10 ve 1/5: ölçeklerin farkı

Aynı pencere altını üç ölçekte karşılaştırınca fark netleşir:

Ölçeğin anlamını sayıyla düşünmek işini kolaylaştırır: 2 cm kalınlığındaki bir sıva 1/50'de 0,4 mm'lik bir çizgidir, ayrı çizmek çoğu zaman anlamsızdır; 1/20'de 1 mm'lik bir şerit olur ve taranabilir; 1/5'te 4 mm'ye çıkar, içine filesi bile çizilebilir. Bu yüzden sistem kesiti, 1/50 kesitin büyütülüp taranmasıyla değil, her katmanın yeniden düşünülmesiyle hazırlanır. Aynı duvarın 1/100 ile 1/50 arasındaki farkını proje çizdirme fiyatları yazısında bir şekille göstermiştik; detay ölçeği o farkın bir adım ötesidir.

Sistem detayı adım adım nasıl çizilir?

Sistem detayı sekiz adımda çizilir. İlk dördü çizimin doğruluğunu, son dördü okunurluğunu belirler; sırayı bozarsan, yazıları bitmiş bir çizimde ters bir katmanı düzeltmek zorunda kalırsın.

1. Kesit hattını seç

Sistem kesiti en çok bilgiyi taşıyan yerden geçmeli: genellikle bir dış duvardan, o duvardaki pencereden, döşemelerden ve çatıdan. Teras çatıda kesit parapetten, eğimli çatıda saçaktan geçer. Föy başka bir hat isteyebilir; Marmara izlencesindeki örnekte kesit merdivenden geçen bir hattır. Hattı plana kesit okuyla işle. Sistem kesiti binanın tamamını değil dar bir dilimini gösterir; iki yanından kopma çizgisiyle kesilir.

2. Taşıyıcıyı ve aksları aktar

Aks çizgilerini, kat yüksekliklerini, döşeme ve kiriş kalınlıklarını 1/50 kesitten aktar; kesitin henüz hazır değilse önce onu bitir (plan, kesit ve görünüş çizimi sayfasında bu setin kapsamını anlatıyoruz). Taşıyıcı sistem (betonarme, çelik ya da ahşap) çizimin iskeletidir ve en kalın çizgiyle çizilir. Kat yükseklikleri ve döşeme kalınlıkları 1/50 kesitle birebir tutmalı; tutmuyorsa hatayı şimdi bul.

3. Katman listesini yaz, sonra sırala

Çizmeden önce her bileşen için bir katman listesi yaz: dış duvar, ara kat döşemesi, zemin kat döşemesi, çatı. Sıra yapı fiziğine uyar: buhar kesici yalıtımın sıcak tarafına, su yalıtımı suyun geldiği tarafa, koruma su yalıtımının üstüne, kaplama en dışa gelir. Liste, ters sıralanmış bir katmanı daha çizmeden yakalamanı sağlar. Hocan bir katman listesi ya da örnek detay verdiyse malzeme kabullerini oradan al.

4. Katmanları çiz ve yalıtım hattını izle

Katmanları gerçek kalınlıklarına yakın çiz. Ardından basit bir test yap: ısı yalıtımını kalemini kaldırmadan temelden çatıya kadar takip et. Kalem bir yerde betona, tuğlaya ya da metal bir denizliğe takılıyorsa orada büyük olasılıkla bir ısı köprüsü vardır. Pencerede doğrama da bu hattın parçasıdır: yalıtım doğramaya kadar ulaşmalı. Aynı testi su yalıtımı için tekrarla: su yalıtımı temelden duvar diplerine, teras döşemesinden parapetin üstüne kadar boşluksuz bir hat oluşturmalı.

5. Malzeme taramalarını uygula

Her malzemeye kendi taramasını ver ve tarama ölçeğini çizim ölçeğine göre ayarla: 1/20'de dengeli görünen bir tarama 1/5'te seyrek, 1/50'de kapkara görünebilir. Yaygın gösterimler aşağıdaki tabloda.

6. Kotları ve ölçüleri yaz

Sistem kesitinde iki tür kot vardır: kaplamanın üstünü gösteren ince kot (bitmiş döşeme kotu) ve betonarme döşemenin üstünü gösteren kaba kot. İkisi arasındaki fark, betonarme döşemenin üstündeki bütün katmanların (varsa ısı ve darbe sesi yalıtımı, şap ve kaplama) toplam kalınlığına eşit olmalı; tutmuyorsa katmanlardan biri yanlış çizilmiştir. Bunların yanında parapet üstü, denizlik, lento altı, saçak ve tabii zemin kotlarını yaz. Ölçü zinciriyle katman kalınlıklarını ve doğrama boşluğunu ver; ölçü birimini föyün istediği gibi kullan ve paftada belirt.

7. Malzeme yazılarını ve ok çizgilerini ekle

Katmanlı bir bileşeni tek bir ok çizgisiyle yaz. Çizgi katmanları dik keser, kestiği her katmanın üstüne küçük bir nokta konur ve yazı bloğu katmanları çizginin kestiği sırayla listeler. Döşemede ve çatıda üstten alta, duvarda içten dışa ya da dıştan içe bir yön seç ve bütün detaylarda koru. Her satırı aynı kalıpla yaz: kalınlık, malzeme, gerekiyorsa özelliği ("… cm taşyünü levha, hiç yanmaz" gibi). Ok çizgilerini çizimin dışında hizalı bir yazı sütununa götür, birbirlerini kesmesinler ve bütün yazılar aynı yükseklikte olsun.

8. Çizgi kalınlığını kur, detay balonlarını ver

Kesilen taşıyıcının ve katmanların dış hatları en kalın, katman sınırları orta, tarama, ölçü ve ok çizgileri en ince çizilir; kesitte görünen ama kesilmeyen elemanlar katman sınırlarından bir kademe ince, taramadan kalın çizilir. Kalem serisini ve baskı ayarlarını mimari pafta nasıl hazırlanır rehberinde anlattık. Son olarak 1/5'e büyüttüğün her birleşimi sistem kesitinde bir daireyle işaretle; daireye detay numarasını ve detayın bulunduğu paftayı yaz, aynı numarayı nokta detayının başlığına koy.

Aşağıdaki şekil bu sekiz adımın sonucunu gösteriyor: dış duvar, ara kat döşemesi ve pencereden geçen bir 1/20 sistem kesiti, tek ok çizgisiyle yazılmış katman blokları ve lejant.

Malzeme taramaları ve lejant

Malzeme taramaları için okullarda ve yapı bilgisi kitaplarında yerleşmiş gösterimler vardır, ama her okulda birebir aynı değildir. Aşağıdaki tablo yaygın kullanımı özetler; hocanın ya da okulunun bir lejantı varsa ona uy ve detayların yanına kendi lejantını koy.

Detay dilini öğrenmenin hızlı yolu iyi çizilmiş örnekleri incelemektir. ESTÜ'nün yukarıda andığımız ders tanıtımı, kaynaklar arasında Francis D. K. Ching ve Cassandra Adams'ın Bina Yapım Rehberi kitabını ve Detail dergisini gösteriyor.

Duvar, döşeme ve çatıda tipik katman dizilimleri

Aşağıdaki dizilimler kavramsaldır: her katmanın neden orada olduğunu anlatır. Malzeme, kalınlık ve ürün kararları projeye, iklime ve föye göre değişir.

Dış duvar: mantolama (ETICS)

Mantolamada ısı yalıtımı levhaları duvarın dış yüzüne yapıştırılır, dübelle tutturulur ve üstü file gömülü sıvayla kaplanır. İçten dışa sıra: iç sıva, duvar (tuğla, gazbeton, briket ya da betonarme perde), yapıştırıcı, dübelle tespit edilen ısı yalıtımı levhası, file gömülü sıva ve son kat sıva ya da kaplama. Yalıtımın dışta olması, taşıyıcıyı ve döşeme alınlarını tek bir kılıfla sarar; duvarın kütlesi sıcak tarafta kalır.

Cephe yalıtımı yangın açısından da düzenlenmiştir. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'in 27. maddesine göre dış cepheler, bina yüksekliği 28,50 m'den fazla olan binalarda zor yanıcı, diğer binalarda en az zor alevlenici malzemeden olmalıdır. Yalıtım malzemesi, yapıştırıcı, dübel, sıva filesi ve sıvadan oluşan sistem akredite bir laboratuvarca sertifikalandırılmalıdır. Dış cephesi zor alevlenici malzeme ya da sistemden oluşan ve yüksekliği 28,50 m'den az olan binalarda tabii ya da tesviye edilmiş zemin kotunun üstündeki 1,5 m hiç yanmaz malzemeyle kaplanmalı; bina yüksekliği 6,50 m'den fazlaysa pencere ve benzeri boşlukların yan kenarlarında en az 15 cm, üst kenarında en az 30 cm genişliğinde hiç yanmaz malzemeden yangın bariyeri yapılmalıdır (Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, Mevzuat Bilgi Sistemi, madde 27, erişim: 20 Ekim 2026). Bu bariyer kuralı, cephesi zor alevlenici malzeme ya da sistemden oluşan binalar için yazılmıştır. Föydeki yapının yüksekliği 6,50 m'den fazla, 28,50 m'den azsa ve cephede hiç yanmaz olmayan, zor alevlenici sınıfta bir yalıtım sistemi kullanıyorsan pencere üstündeki bariyer şeridini sistem kesitinde göster.

Yalıtımın kalınlığını ise sabit bir sayı olarak ezberleme. Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği'ne göre ısı yalıtım projesi, TS 825 standardındaki hesap yöntemine göre yetkili makina mühendisince hazırlanır; mevcut binalardaki uygulamalarda ise TS 825'te ısıtma derece gün bölgelerine göre tanımlanan tavsiye edilen ısıl geçirgenlik katsayıları esas alınır (madde 10). Yani aynı duvar farklı bir şehirde farklı bir kalınlık isteyebilir.

Ara kat döşemesi: betonarme, şap ve kaplama

Üstten alta tipik dizilim: kaplama (seramik, parke, taş), şap ya da tesviye betonu, gerekiyorsa ayırıcı katman ve darbe sesi yalıtımı, betonarme döşeme, tavan sıvası ya da asma tavan. Şap kaplamaya düz bir zemin hazırlar ve tesisatı örtebilir; tavan sıvası ya da asma tavan döşemenin altını bitirir.

Döşeme iki bağımsız bölümü (örneğin iki daireyi) ayırıyorsa yalıtımsız çizilmemeli. Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği, bağımsız bölümler arasındaki duvar, taban ve tavan gibi elemanlarda R direnci en az 0,80 m²K/W olacak şekilde yalıtım uygulanmasını ister (madde 9). Yangın yönetmeliği de döşeme üstünde kolay alevlenen malzemeden ısı yalıtımına, üzerinin en az 2 cm kalınlığında şapla örtülmesi şartıyla izin verir (madde 26).

Zemin kat döşemesi ve su yalıtımı

Toprağa oturan döşemede ısı yalıtımı kadar önemli olan iş, zeminden gelen suyu ve nemi kesmektir. Bodrumsuz bir yapıda alttan üste yaygın bir dizilim: sıkıştırılmış dolgu, blokaj (kırma taş), grobeton, su yalıtımı, suya dayanıklı ısı yalıtımı levhası (örneğin XPS), ayırıcı katman, betonarme zemin döşemesi, şap ve kaplama. Isı yalıtımı betonarme döşemenin üstüne, şapın altına da konabilir; föydeki kabule göre seç. Grobeton su yalıtımına düzgün bir yüzey verir; blokaj zeminle döşeme arasında kılcal yükselmeyi keser.

Bu döşemenin en kritik yeri duvarla birleştiği köşedir. Döşemenin su yalıtımı, duvarın altından yatay olarak geçmeli ve perde duvarın dış yüzünden inen su yalıtımıyla birleşmeli; böylece duvar topraktan nem çekmez. Bodrumlu yapılarda ya da radye temelde su yalıtımı temelin altına ve perdelerin dışına alınır; föyündeki bodrum ve temel kabulüne göre çiz. Bu birleşimdeki ısı köprüsünü aşağıda ayrı bir şekille gösteriyoruz.

Teras çatı ve parapet

Teras çatılar, ısı yalıtımı ile su yalıtımının yerine göre iki türde çözülür. Geleneksel (sıcak) terasta alttan üste betonarme döşeme, suyu süzgece götüren eğim betonu, buhar kesici, ısı yalıtımı, su yalıtımı (çoğunlukla iki kat membran), ayırıcı keçe ve koruma tabakası (çakıl, karo ya da şap) bulunur. Ters terasta su yalıtımı doğrudan eğim betonunun üstüne serilir, suya dayanıklı ısı yalıtımı levhası onun üstüne gelir, en üstte ayırıcı ve ağırlık katmanı yer alır; bu düzende membran yalıtımın altında kalır ve esnekliğini daha iyi korur.

Büyük ölçüde İZODER'in 2004 tarihli su yalıtımı yayınına dayanan bir yüksek lisans tezi, uygulama kurallarını derler: teras çatılarda eğim %2'den az olmamalı, ters terasta sıfır eğim tavsiye edilmez ve eğim en az %1,5–2 olmalıdır; parapet ve baca dibi gibi düşey yüzeylerde yalıtım örtüleri en az 30 cm yukarı çıkarılmalı, yüksek olmayan parapetlerde harpuşta üstüne kadar çıkarılıp döndürülmelidir; düşey ve yatay yüzeylerin birleştiği köşelerde örtünün yumuşak dönebilmesi için 45 derecelik pah yapılmalıdır. Aynı kaynakta beton yüzeye serilen ilk örtü buhar kesici, ısı yalıtımının üstüne serilen ilk örtü buhar dengeleyici olarak anılır; kaynak bu ilk katların şerit hâlinde ya da bölgesel olarak yapıştırılmasını önerir, buhar dengeleyicinin işlevini ise ayrıca açıklamaz. Yani bu tanımda buhar dengeleyici, ayrı bir katman değil su yalıtımı örtülerinin ısı yalıtımına oturan ilk katıdır; detayında ayrı yazıp yazmayacağını föydeki katman listesine göre belirle (Mert Ekşi, "Çatı ve Teras Bahçelerinde Kullanılan Konstrüksiyon Elemanları ve Yeni Yaklaşımlar", İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 2006, erişim: 20 Ekim 2026). Kaynak eski olduğu için bu değerleri föyündeki ve kullandığın ürünün teknik föyündeki değerlerle karşılaştır.

Parapet, teras detayında jürinin en sık sorduğu yerlerden biridir. Isı yalıtımı parapetin iç yüzünü, üstünü ve dış yüzünü sarmalı; yoksa parapet, çatı döşemesinden dışarıya ısı taşıyan betonarme bir kanat gibi çalışır. Su yalıtımı pahın üzerinden döner, parapetin iç yüzünden yükselir ve harpuştanın altında biter. Harpuşta suyu cepheye değil terasa akıtmak için içe eğimli çizilir ve iki kenarında damlalık bulunur.

Eğimli çatı: kiremit, membran ve havalandırma

Ahşap ya da çelik taşıyıcılı eğimli bir çatıda dıştan içe yaygın sıra kiremit, kiremit çıtası, kontra çıta, su yalıtım örtüsü (buhar geçiren membran), ısı yalıtımı, buhar kesici ve iç kaplamadır. Kiremit yağmurun büyük kısmını atar; altındaki membran kiremit aralarından geçen suyu ve rüzgârla gelen karı saçağa taşır. Kontra çıtanın açtığı boşluk, çatı örtüsünün altında havanın saçaktan mahyaya akmasını ve nemin dışarı atılmasını sağlar. Isı yalıtımı ya çatı eğimine (mertekler arasına ya da üstüne) ya da çatı arası döşemesinin üstüne konur; ikincisinde çatı arası soğuk ve havalandırılan bir hacim olarak kalır.

Detayda saçağı, mahyayı, varsa dere ve baca birleşimlerini ve saçaktaki havalandırma girişini göster. Yangın yönetmeliği, çatı kaplamalarının B_ROOF sınıfı malzemelerden, kaplamanın altındaki yüzeyin ya da yalıtımın en az zor alevlenici malzemeden olmasını ister; kaplama yanmaz malzemeyse altındaki yüzeyin en az normal alevlenen malzemeden olmasına izin verir (madde 28).

Pencere, denizlik ve lento

Dış denizlik dışa eğimli çizilir ve cephe yüzünden taşan ucunda bir damlalık bulunur; su böylece cepheye değil boşluğa damlar. Denizliğin altında ısı yalıtımı eğimli kesilerek devam eder. Doğrama ile duvar arasındaki derz sızdırmazlık bandı ve dolguyla kapatılır; yalıtım doğramanın dış yüzüne bindirilerek döndürülür, böylece söve ve lento bölgesinde açıkta beton kalmaz. Pencerenin üstündeki kiriş ya da lentonun önünden de yalıtım kesintisiz geçmelidir.

Isı köprüsü nedir, detayda nasıl önlenir?

Isı köprüsü, ısının çevresine göre çok daha kolay kaçtığı bölgedir. Çoğunlukla yalıtımın kesildiği ya da betonarme bir elemanın yalıtım düzlemini deldiği yerde oluşur. Sonucu yalnızca enerji kaybı değildir: iç yüzey soğur, bu yüzeyde yoğuşma ve küf görülebilir. Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği, bina kabuğunu oluşturan duvar, döşeme, balkon, konsol, taban, tavan, çatı ve pencere–duvar birleşimlerinin ısı köprüsü oluşmayacak şekilde yalıtılmasını ister (madde 9).

Sistem detayında ısı köprüsü riski taşıyan yerler şunlardır: döşeme alnı ve kiriş, kolon, lento ve söve, balkon konsolu, parapet, subasman ile temel birleşimi ve denizlik altı. Bu noktaları üç ilkeyle çözersin:

• Sar: Betonarme elemanın önünden yalıtımı kesintisiz geçir (döşeme alnı, kiriş, parapet).
• Bindir: İki yalıtım hattı birleşmiyorsa birini diğerinin altına ya da üstüne uzatarak aradaki boşluğu kapat (zemin döşemesi ile cephe yalıtımı).
• Ayır: Balkon konsolu gibi yalıtım düzlemini mecburen delen elemanlarda ısıl ayırıcı bağlantı elemanlarını ya da ayrı taşıyıcıyı düşün.

Teslim öncesi kontrol listesi

Teslimden önce detayını bu listeyle kontrol et. Maddeler, bir birleşimin jüride okunabilmesi için gereken en az bilgiyi toplar.

Doğruluk

• Her bileşenin katman listesi yazıldı ve çizimle aynı sırada.
• Buhar kesici gereken yerde (teras, eğimli çatı) ısı yalıtımının sıcak (iç) tarafında.
• Isı yalıtımı temelden parapete kesintisiz; döşeme alnı, kiriş, lento ve parapet sarılmış.
• Su yalıtımı zemin döşemesinden perdeye, teras döşemesinden parapetin üstüne kadar sürekli; parapette yukarı dönüyor, köşelerde pah var.
• Teras çatıda eğim yönü ve süzgeç gösterildi.
• Dış denizlik dışa eğimli ve damlalıklı; altında yalıtım devam ediyor.
• Yalıtım kalınlığı föyden ya da hesaptan geliyor, kaynağı belli.

Okunurluk

• Her malzemenin taraması lejantta var ve bütün detaylarda aynı.
• İnce ve kaba kot yazıldı; farkları katman kalınlıklarıyla tutuyor.
• Katman yazıları tek ok çizgisiyle, çizginin kestiği sırayla yazıldı.
• Kesilen elemanlar kalın, tarama ve ölçüler ince çizildi.
• Her nokta detayının sistem kesitinde bir balonu ve numarası var.
• Ölçek her çizimin altında yazılı; detay paftası küçültülerek basıldığında yazılar hâlâ okunuyor.

Sistem detayında en sık yapılan hatalar

• Ters sıralanmış katmanlar. Buhar kesicinin soğuk tarafa konması, koruma tabakasının membranın altında kalması ya da ters teras olarak tasarlanmadığı hâlde su yalıtımının ısı yalıtımının altına çizilmesi. Katman listesini çizimden önce yazmak bu hatayı önler.
• Kesintili su yalıtımı. Parapete dönmeyen, süzgeç çevresinde ya da duvar dibinde biten, zemin döşemesindeki membranla perde yalıtımı arasında boşluk bırakan su yalıtımı.
• Isı köprüsü. Mantolamanın subasmanda bitmesi, döşeme alnının ya da parapetin yalıtımsız kalması, denizliğin altında yalıtımın kesilmesi.
• Okunmayan yazılar. Her katmana ayrı ok, birbirini kesen çizgiler, farklı yazı yükseklikleri, lejantta karşılığı olmayan kısaltmalar.
• Büyütülmüş 1/50. 1/50 kesitin 1/20'ye büyütülüp taranması. Detay ölçeği yeni bilgi ister: denizliğin biçimi, katmanların dönüşü, kotların ikisi.
• Kaynaksız kalınlık. Isı yalıtımına bir başka projeden ya da ezberden kalınlık yazmak. Kalınlık hesaba ya da föye dayanmalı.

Sistem detayı çiziminde destek almak

Katman listesini çıkarmakta, birleşimlerde yalıtım sürekliliğini kurmakta ya da detay dilini tek bir lejantta toplamakta zorlanıyorsan, ödev föyüne ve hocanın verdiği katman kabullerine göre örnek ve rehber çalışmalar hazırlıyoruz. Kapsamı ve çalışma biçimini sistem detayı ve yapı bilgisi ödevleri sayfasında anlatıyoruz; ödevini anlatıp dosyalarını yüklemek için sipariş sayfasını kullanabilirsin. Okulunun akademik dürüstlük kurallarına uymak ve çizimini jüride savunmak sana aittir; hazırladığımız çalışmaların nasıl kullanılması gerektiğini akademik dürüstlük politikamızda açıkladık.

Sonuç

İyi bir sistem detayı, jürinin "bu su nereye gidiyor, bu yalıtım nerede bitiyor?" sorularını çizimin kendisiyle cevaplar.

• Sistem kesitini 1/20'de, kritik birleşimleri 1/10–1/5 nokta detaylarında çiz.
• Önce katman listesini yaz; katmanları her birinin görevine göre sırala.
• Isı yalıtımını kalemini kaldırmadan temelden çatıya, su yalıtımını zeminden perdeye ve teras döşemesinden parapete izle; hattın koptuğu her yer bir hata ya da ısı köprüsüdür.
• Tarama, kot ve malzeme yazılarını tek bir lejant ve tek bir yazı düzeniyle ekle.
• Yalıtım kalınlığını ve yönetmelik değerlerini kaynağıyla kullan; föyün verdiği değer önce gelir.

Sistem kesiti bitirme projelerinde de teslim listesinin bir parçasıdır; konu seçerken çizim setinin tamamını planlamak için mimarlık bitirme projesi konuları rehberine göz atabilirsin.